Hėna/Sateliti Iapetus


Iapetus eshte sateliti i 17-te i njohur i Saturnit dhe i treti me i madh

Disatanca: 3,561,300 km nga Saturni
Diametri: 1460 km
Masa: 1.88e21 kg


Zbuluar nga Cassini ne 1671

Me nje dendesi prej vetem 1,1, Iapetus duhet te jete i perbere pothuajse teresisht me akull.
Hemisferat kryesore dhe zvarritese te Iapetus jane rrenjesisht te ndryshme. Terreni i hemisferes kryesore eshte rreth 0,04, e erret, ndersa terreni i hemisferes zvarritese eshte 0,6, dhe e shndritshme si Hena/Europa. Ky ndryshim eshte kaq i mrekullueshem sa qe Cassini vuri ne dukje se mund te shohe Iapetus vetem ne njeren ane te Saturnit dhe jo ne anen tjeter.

Nje shpjegim i kesaj eshte se ne hemisferen kryesore eshte i pluhrosur me nje shtrese te materialeve, qe jane rrezuar nga Phoebe ose ndonje organi tjeter i Saturnit. Megjithate, ngjyra gjysme e erret e Iapetus dhe e Phoebe nuk ngjasojne. Nje mundesi tjeter eshte se disa procese aktive brenda Iapetus jane pergjegjes per kete fenomen. Misteri eshte i komplikuar nga fakti, qe vija ndarese midis dy paleve eshte i pashpjegueshem.

Ne diten e fundit ne 2004, Cassini beri nje ballafaqim te ngushte rreth Iapetus. Imazhet tregojne se materiali erret i terrenit eshte relativisht i ri. Deri ne ditet e sotme te dhenat nga Cassini akoma nuk e zgjidhin misterin e origjines se materialeve te erreta.

Ne takimin e pare Cassini gjithashtu zbuloi nje tjeter tipar te mrekullueshem qe s'ishte pare me pare: nje kreshte 13 kilometra me e larte se niveli i terrenit.
Shikoni imazhin rreth kreshtes


Te gjitha henat e Saturnit me perjashtim te Iapetus dhe Phoebe jane gati ne krahun e ekuatorit. Iapetus eshte i prirur pothuajse 15 grade.


Elton Balla
Angli Oxford 2010