Faqja 1 deri nė 3 nga 3

Tema: zbulimet dhe shpikjet e mileniumi te dyte

  1. #1
    Junior Member genc's Avatar
    Dita e Regjistrimit
    Mar 2012
    Postime
    26

    Default zbulimet dhe shpikjet e mileniumi te dyte


    ZBULIMET DHE SHPIKJET E MILENIUMIT TE DYTE.


    1989: ne Cern (Gjenevra) lindi Bota e Gjere e Rrjetit qe krijoi mundesine e funksionimit te internetit.
    1997: u klonua delja Dolly.
    1998: universi jo vetem qe zgjerohet, por po rrit dhe shpejtesine e zgjerimit te saj.
    2000: u kompletua leximi i hartes gjenetike njerezore.


    1000: Vikingu Bjarne Herjulfson arrin ekstremitetin veri-lindje te Groelandes.
    1025: Mjeku arab Alhazen (965-1039) pohon se shikimi sigurohet nga rrezet e drites qe formojne nje imazh ne sy dhe jo nga rrezet e derivuara nga syri apo pasqyrimet e objekteve, sikurse deri atehere besohej.
    1050: Ne France, duke perkulur nje shufer nepermjet nje manovelle, lindi balestra, e cila po te leshohet me nje gure te vendosur mbi te, ky i fundit i arrin te 300 metrat.
    1054: astronomet kineze zbulojne nje yll te ri; eshte supernova, e njohur me 1967 si ylli i pare pulsues qe i jep origjinen Crab Nebules ne grup-yjesine e Demit.
    1066: u vezhgua nje komete e madhe.
    1180: Ne France u ndertua mulliri i pare qe punonte nepermjet; anglezi Alexander Neckam (1157-1217) pershkruan aftesiene orientuese te gjilperes magnetike.
    1194: udhetare viginge zbulojne ishujt Svalbard
    1202: matematikani Leonardo Fibonacci duke shkruar librin e tij «Liber Abaci», i prezanton gjithe Europes numrat arabe.
    1228: filloi ne Angli, nxjerrja dhe perdorimi sistematik i karbonit.
    1249: anglezi Roger Bacon pershkruan zyzet si mjet mbrojtes per syte dhe prezanton pluhurin e perdorur ne plumba, e cila ne Kine kishte nje perdorim teper antik.
    1252: Alfonso X nga Castiglia publikon «Tavole Alfonsine», qe i sjellin motivet planetare me nje precizion me superior se ato te arritura Tolomeo.
    1269: francezi Pélerin de Maricourt pershkruan polet magnetike.
    1291: ne Venezia lindin pasqyrat me xhama.
    1300: alkimisti Gerber pershkruan acidin sulfurik.
    1316: Mondino de Luzzi ndan organet kadaverike dhe publikon librin e pare te anatomise.
    1335: oret mekanike filluan te vihen ne pune nga mekanizma peshuese, dhe filluan te vendoseshin neper kulla per te sherbyer si ore riferuese zyrtare e krahinave te vecanta.
    1346: shfaqen topat ne nje konflikt franko-angleze.
    1403: dyzet dite per te shmagur perhapjen e murtajes ne Venezia; njihet koncepti mbi semundjet ngjitese.
    1427: portugezi Diego de Sevilha zbuloi ishujt Azzorre
    1435: gjermani Johann Gutenberg zbuloi shkronjat e levizshme dhe beri te mundur revoluzionin kulturor te shtypit.
    1436: Leon Battista Alberti teorizoi tekniken e prezantimit te vizatimeve.
    1450: perhapet perdorimi archibugio (arme antike), e para arme zjarri e perdorshme vetem nga nje ushtar.
    1451: Niccolņ Cusano zbuloi lentet konkave (diverguese); deri atehere ishin perdorur vetem lentet converguese.
    1472: Johann Muller mati rrugen e dukshme ne nje komete.
    1487: Bartolomeo Diaz arriti ne ‘Capo di Buona Speranza’, ekstremiteti me meridional ne Afrike.
    1492: udhetimi i pare i Kristofor Colombo; do te coje ne zbulimin e Amerikes.
    1495: mjeku Girolamo Fracastoro pershkroi sifilizin ne nje mbartes.
    1497: portugezi Vasco da Gama arriti ne Indi pasi kaloi nga ‘Capo di Buona Speranza’.
    1502: Amerikani Vespucci zbuloi se India e Kristofor Colombo nuk ishte gje tjeter vecse nje kontinent i ri.
    1504: shpikesi gjerman Peter Henlein prezantoi oren e xhepit duke aplikuar nje nderthurje ingranazhesh.
    1523: portugezi Ferdinando Magellano perfundoi udhetimin e pare rrotullues perreth Tokes.
    1535: Niccolņ Tartaglia gjeti menyren e zgjidhjes se ekuacionit te grades se trete.
    1542: Francisco de Orellana gjeti burimet e Rios se Amazones.
    1543: Niccolņ Copernico, ne prag te vdekjes, publikoi «De revolutionibus Orbium Coelestium» ku nepermjet sistemit eliocentrik (dielli ne qender) i kundervihet sistemit tolemaik (gjeocentrik= toka ne qender); mjeku belgo-hollandez Adrea Vesalio themeloi anatomine moderne duke korigjuar ne nje liber me shume se 200 gabime te Galileut.
    1545: Geronimo Cardano prezantoi numrat negative dhe zgjidhi ekuacionet e grades se katert.
    1551: publikohen Tabelat Trigonometrike te Georg von Lauchen, i mbiquajtur Retico; dhe Tabelat Planetare te Reinhold.
    1552: anatomisti Bartolomeo Eustachio zbuloi ne vesh “kanalin” qe mban dhe emrin e tij. (Kanali i Eustakut qe realizon komunikimin e veshit me pjesen e siperme te faringut.)
    1568: Gerhard Kremer zbuloi projektuesin cilindrik qe mundesoi vizatimin e hartave gjeografike qe perdoreshin dendur ne udhetime detare.
    1572: Tycho Brahe vezhgoi nje supernova per 485 dite, nga Nentori i 1572 deri ne Mars te 1574.
    1581: Galileo Galilei zbuloi periodicitetin e lavjerresit. 1582: hyri ne perdorim kalendari Gregorian.
    1583: hollandezi Simon Stevin zbuloi qe presioni i nje lengu eshte i pavarur nga forma e mbajtesit te tij.
    1589: Galileo perfundoi eksperimentet e tij mbi reniet lire te trupave, duke kundershtuar Aristotelin.
    1590: lindi mikroskopi i thjeshte, me nje lente te vetme.
    1591: u futen per here te pare simbolet algjebrike.
    1592: Galileo zbuloi termometrin me uje.
    1596: Ludolf van Ceulen vendosi nje vlere me ekzakte te numrit Pi greke qe prezanton raportin midis rrethit dhe diametrit.
    1600: anglezi William Gilbert pershkruan Token si nje magnet sferik.
    1608: Hans Lippershey ne Olanda ndertoi dylbite e para.
    1609: Keplero verteton se orbitat e planeteve jane eliptike.
    1610: Galileo aplikon teknologjine e dylbive ne astronomi dhe publikon zbulimet e tij mbi krateret e henes, satelitet e Jupiterit, fazat e Aferdites, njollat diellore, natyren yjore te Rruges se Qumshtit.
    1628: William Harvey pershkruan qarkullimin e gjakut.
    1635: Henry Gellibrand zbulon perkulshmerine manjetike.
    1637: Pierre de Fermat formulon te fameshmen «teorema e fundit».
    1643: Evangelista Torricelli shpiku barometrin.
    1653: Olof Rudbeck zbuloi vazat linfatike.
    1656: Christian Huygens shpiku oren me lavjerres.
    1662: Ligji i Boyle mbi raportin vellim/presion te gazeve.
    1665: Hooke zbuloi qelizat (ne tape).
    1666: Isaac Newton kuptoi ligjin e gravitetit universal dhe vezhgoi spektrin e drites diellore.
    1668: Newton shpiku teleskopin reflektues.
    1669: Newton dhe Leibnitz, ne menyre te pavarur, shpikin llogarite integrale dhe ato diferenciale.
    1670: Thomas Willis zbulon se te semuret me diabet kane nje rritje te nivelit te sheqerit ne urine.
    1675: Olaus Roemer mati shpejtesine e drites.
    1676: Antoni van Leeuwenhoek zbuloi mikroorganizmat.
    1682: zbulohet seksualiteti i bimeve.
    1685: teoria e numrave imagjinare.
    1687: Newton publikoi librin «Principi».
    1712: makina me avuj e Newcomen
    1718: Edmond Halley dokumenton moton e vertete mbi yjet.
    1728: kronometri i John Harrison zgjidhni problemin e matjes se gjatesive ne det.
    1738: Daniel Bernoulli propozon bazen e teorise kinetike te gazeve.
    1744: Euler teorizoi numrat pasardhes.
    1745: u shpik Shishja e Leydes (kondesator elektrik) per te mbledhur energjine.
    1747 u zbulua kura ndaj skorbutit.(mungesa e vitamines C)
    1752: rrufepritesja e Benjamin Franklin
    1754: zbulohen kristalet karbonike.
    1764: makina me avuj e Watt
    1766: zbulohet hidrogjeni.
    1768: Lazzaro Spallanzani paraqiti mosekzistencen e gjenerimeve spontane.
    1769: Lavoisier themeloi kimine sasiore.
    1774: zbulohet oksigjeni.
    1779: zbulimet e para ne mekanizmin e fotosintezes.
    1781: William Herschel zbuloi planetin Uran.
    1783: ngritjet e para te mongolfierave ( ballona qe fryhen me ajer te ngrohte)
    1790: u paraqit per here te pare sistemi mates decimal.
    1796: Edward Jenner zbuloi vaksinimin.
    1798: Cavendish mati masen e Tokes.
    1799: kimisti francez Joseph L. Proust zbuloi ligjin e pjeseve te fundshme.
    1800: Alessandro Volta shpiku pilat, derivate te ujit.
    1801: Giuseppe Piazzi zbuloi 'Cerere', asteroidi i pare.
    1803: kimisti John Dalton rizbuloi teorine atomike.
    1811: Amedeo Avogadro hipotizoi se te gjithe gazet ne kushte te barabarta permbajne te njejtin numer pjesezash.
    1814: zbulohen vijat e spektrit.
    1821: Faraday propozon teorine e motorit elekrik.
    1825: lokomotiva e pare me avull.
    1827: Ligji i Ohm
    1831: Faraday realizoi nje gjenerator elektrik.
    1838: Bessel per here te pare mati largesine e nje ylli.
    1839: lindi fotografia.
    1842: zbulohet efekti Doppler.
    1846: Le Verrier, Galle dhe Adams zbulojne Neptunin.
    1847: kimisti Ascanio Sobrero shpiku nitroglicerinen.
    1848: zbulohet zeroja absolute.
    1850: ligji i dyte i termodinamikes.
    1854: zbulohet shpina e atlantike (Atlante, personi mitologjik qe mbante boten mbi shpatulla); Antonio Meucci realizon telefonin e tij elektrik.
    1856: zbulohet njeriu i Neandertal, ne Gjermani.
    1858: Charles Darwin publicon teorine e evolucionit naturor.
    1859: pusi i pare naftenxjerres.
    1860: motori me djegje te brendshme.
    1862: Pasteur formulon teorine e organizmave mikroskopike patologjike.
    1865: Gregor Mendel propozon bazat e gjenetikes; Numri i Avogadros; forca elektromagnetike e sintetizuar ne ekuacionet e Maxwellit.
    1866: Alfred Nobel shpiku dinamitin.
    1869: Mendeleev zbuloi sistemin periodik te elementeve.
    1873: ekuacionet e gjendjes se gazeve.
    1875: qartesohet fekondimi duke vezhguar nje spermatozoid te hyje ne nje veze.
    1876: Graham Bell i ve vulen shpikjes se telefonit; motore me 4 kohe te Nikolaus Otto.
    1877: fonografi i Edisonit (aparat qe riprodhon zerat e incizuara ne nje disk).
    1878: zbulohen enzimat.
    1879: drita elektrike.
    1885: vaksina e Pasteur kunder terbimit.
    1887: eksperimenti i Michelson dhe Morley nuk arriti te provonte ekzistencene eterit.
    1888: Hertz zbuloi valet e radios te parashikuara nga Maxwell; Galileo Ferraris prezanton ne Akademine e Shkencave ne Torino motorin e tij me korent alternativ, me pas iu vu vula nga Tesla i SHBAs.
    1893: Freud themeloi psikoanalizen.
    1895: Guglielmo Marconi demonstroi se valet e radios mund te trasmetohen dhe te kapen ne largesi; Roengten zbuloi rrezet X.
    1897: Thomson zbuloi elektronin, pjeseza e pare e atomit.
    1898: Pierre dhe Marie Curie zbuluan elementet radioaktive Polonio (Po) dhe Radiusin (Ra).
    1900: Max Planck themeloi mekanikes se kuanteve.
    1901: Guglielmo Marconi realizon lidhjen e pare radiofonike ne Oqeanin Atlantik.
    1902: kromozonet u perkufizuan si pjese e pandarshme e trashigimise.
    1903: u ngrit nga Toka aeroplani i pare. (vellezerit Wright)
    1905: Albert Einstein publikon teorine e relativitetit.
    1906: Lee De Forest zbuloi valvulen termoelektrike me tri elektroda qe do te favorizojne te ne ardhmen teknologjine radiofonike.
    1911: Alfred Wegener hamendesoi spostimin e kontinenteve.
    1914: Thomson zbuloi protonin.
    1916: Einstein publikoi relativitetin e pergjithshem.
    1921: u zbulua insulina.
    1926: u sitemua mekanizmi i vale-matesve.
    1927: parimi i papercaktueshmerise nga Heisenberg. (sipas se cilit, jo te gjithe madhesite e dukshme mund te percaktohen me perpikmeri)
    1928: Fleming zbuloi penicilinen.
    1929: Edwin Hubble zbuloi zgjerimin e universit.
    1930: Tombaugh zbuloi Plutonin.
    1931: teorema e Goedel.
    1932: Chadwick zbuloi neutronin.
    1938: Hans Bethe zbuloi reaksionet dridhjeve nukleare qe i japin burim energjine e yjeve.
    1939: dridhjet nukleare; helikopteri i pare.
    1942: pila atomike e Fermit.
    1945: bomba atomika me fizion (ndarja e berthames se atomit nepermjet reakisoneve zinxhir).
    1946: Eniac, njeri nga kompjuterat e pare te programueshem.
    1948: u ideua tranzistori.
    1952: bomba e pare H
    1953: Watson dhe Crick zbuluan strukturen dyvargezuese te ADN-se.
    1954: transplantimi i pare i veshkave.
    1957: sateliti i pare artificial; qarku i pare i integruar i vene ne dispozicion nga Kilby; publikimi i Fred Hoyle mbi sintezen nukleare te elementeve te renda ne brendesi te yjeve.
    1960: lazeri i pare optik.
    1964: u zbulua radioaktiviteti fundor, prove qe favorizoji teorine e Big Bang mbi origjinen e universit.
    1969: zbritja e pare ne Hene; ne njezet vitet e ardhshme u eksplorua i gjithe sistemi diellor nepermjet sondave.
    1981: fluturimi i pare nga Shuttle.
    1983: Carlo Rubbia zbuloi pjesezet W dhe Z qe demonstruan teorine e rrymave te dobta.
    1987: gjitari i pare i modifikuar gjenetikisht per te prodhuar lende farmaceutike.
    1989: ne Cern (Gjenevra) lindi Bota e Gjere e Rrjetit qe krijoi mundesine e funksionimit te internetit.
    1997: u klonua delja Dolly.
    1998: universi jo vetem qe zgjerohet, por po rrit dhe shpejtesine e zgjerimit te saj.
    2000: u kompletua leximi i hartes gjenetike njerezore.

  2. #2
    Psychologists erdi's Avatar
    Dita e Regjistrimit
    Aug 2011
    Vendodhja
    Prishtine
    Postime
    46

    Default

    1879 - U themelua laboratori i pare i Psikologjise ne Leipzig te Gjermanise nga Wilhelm Wundt, dhe prej atehere Psikologji njihet si shkence e pavarur, dhe hyn ne listen e shkencave tjera te pavarura.

  3. #3
    Junior Member genc's Avatar
    Dita e Regjistrimit
    Mar 2012
    Postime
    26

    Default

    faleminderit per infon e dhene

Informacioni i Temės

Users Browsing this Thread

Aktualisht kemi 1 vizitorė duke shikuar kėtė temė. (0 Anėtarė dhe 1 vizitorė)

Regullat e Postimit

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •