Kometat

Ndryshe nga objektet e tjera te vogla ne sistemin diellor, kometat kane qene te njohura qe nga lashtesia. Rekordet per kometen Halley jane qe ne epoken, 240 BC-para-Krishtit. I famshmi Bayeux sixhade, i cili pershkroi Pushtimin Norman te Anglise ne 1066, pershkroi edhe nje shfaqje te Kometes Halley.
Qe nga 1995, jane kataloguar perafersisht 878 kometa, madhesite, distancat dhe orbitat e tyre. Nga keto, 184 jane kometa periodike, disa nga pjesa tjeter jane pa dyshim periodike, por orbitat e tyre nuk kane qene te percaktuara me saktesi te mjaftueshme.

Kometat jane quajtur ndonjehere snowballs=Top i Akullt. Ato jane nje perzierje e akujve me uje, gazeve te ngrira, dhe pluhuri. Kjo i ben ato shume interesante si mostra, qe ne historine e hershme te Sistemit Diellor.

Kur ato jane afer Diellit dhe aktive, kometat kane disa pjese te dallueshme.
Kometat jane te perbera me:
Berthama: relativisht te forta dhe te qendrueshme, kryesisht akull dhe gaz me nje sasi te vogel te pluhurit dhe trupat e ngurte te tjera
Koma: re te dendura te ujit, dioksidit karbonit dhe gazet te tjera nga berthama
Re Hidrogjeni: miliona km ne diameter
Pluhuri Bishtit: deri ne 10 milion km i gjate i perbere nga pluhur tymi me grimca te shtyra jashte berthames

Kometat jane te padukshme perveē rasteve kur ata jane afer Diellit. Shumica e tyre kane orbita shume te ēuditshme pertej orbites se Plutonit, keto shihen dhe pastaj zhduken per mijevjeēare. Vetem kometat si prsh Kometa Halley etj qendrojne brenda orbites se Plutonit per nje pjese te rendesishme te kohes.
Deri tani kometa me e famshme eshte Kometa Halley por SL 9 ishte nje hit i vertet per nje jave ne veren e vitit [B]1994/B] per astronomet.
Dushi Meteoreve=MeteorShower ndodhin kur Toka kalon ne orbiten e nje komete. Dushi Meteoreve ndodh ēdo vit ne mes 9 gusht dhe 13 kur e Toka kalon ne orbiten e kometes Swift-Tuttle.

Shume prej tyre jane zbuluar se pari nga astronomet amatore. Kometat zakonisht jane te dukshme vetem ne agim apo muzg





Elton Balla
Angli Oxford 2010