Faqja 1 deri nė 6 nga 6

Tema: Marsi

  1. #1
    Oxford Astrophysics Elton Balla's Avatar
    Dita e Regjistrimit
    Jun 2010
    Vendodhja
    Oxford - Angli
    Postime
    718

    Lightbulb Marsi

    Marsi eshte planeti i 4 nga Dielli dhe i 7 per madhesi.

    Distanca/Orbita rreth Diellit: 227,943,824 km.
    Perihelion (Distanca me e afert me diellin): 206,655,215 km.
    Aphelion (Distanca me e larget me diellin): 249,232,432 km.
    Rrezja Mesatare: 3,389.5 km.
    Perimetri Mesatar: 21,344 km.
    Volumi: 163,115,609,799 km3.
    Masa: 641,693,000,000,000,000,000,000 kg.
    Dendesia: 3.934 g/cm3.
    Siperfaqa: 144,371,391 km2.
    Graviteti i Siperfaqes: 3.71 m/s2. Nese ne Toke ju peshoni 45.5 kg, ne Mars ju peshoni 17.2 kg.
    Shpejtesia e Ikjes: 18,108 km/h.
    Periudha rrotulluese rreth vetes (Gjatesia e Dites/Nates): 1.026 dite te Tokes ose 24.6 Ore = 0,26% me e gjate se ne Toke.
    Periudha rrotulluese rreth Diellit (Gjatesia e Vitit): 686.98 dite ne Toke jane = me 1 vit tek Marsi.
    Shpejtesia Mesatare e Orbites rreth Diellit: 86,677 km/h.
    Orbita e Cuditeshme: 0.0933941.
    Orbita e Pjerret: 1.85 grade.
    Prirja Ekuatoriale e Orbites: 25.2 grade.
    Orbita Perimetrale: 1,429,085,052 km.
    Temperatura minimale/maksimale ne Siperfaqe: -87/-5 °C.
    Perberjet Atmosferike: Dioksid i karbonit 95,32%, Azot 2.7%, Argoni 1.6%, Oksigjen 0.13%, Monoksid i karbonit 0.07%, Avujt e ujit 0.03%, Oksid nitrik 0,013%, + gjurme te tjera gazrash duke perfshire, Metan, Kripton, neon etj, me % teper te vogel
    .

    Marsi ka 2 Hena ose sic quhen ndryshe Satelite te vegjel, qe rrotullohen rreth tij.

    Marsi (greqisht: Ares) eshte Zoti i luftes. Planeti ndoshta e mori kete emer per shkak te ngjyres se kuqe, dhe gjithashtu Marsi eshte referuar disa here si Planeti i Kuq. (Nje shenim interesant :Marsi si Zoti Roman ishte nje Zot i bujqesise perpara se te behej i lidhur me Ares greke. Emri i muajit mars vjen nga vete planeti Mars. Marsi ka qene i njohur qe nga koha prehistorike. Sigurisht, kjo eshte studiuar gjeresisht me observatoret . Por edhe me teleskopet shume te medha, Marsi ishte nje objekt i veshtire per t'u pare kjo per shkak te madhesise. Marsi eshte ende nje te nga te preferuarit e shkrimeve te shkencetareve, si vendi me i favorshem ne Sistemin Diellor (perveē Tokes!) per banim te njeriut. Por duke zbuluar akoma me teper rreth planetit te kuq nga Lowell dhe te tjeret , per fat te keq nuk doli ashtu sic e kishin imagjinuar .

    Anija e pare qe vizitoi Marsin ishte Mariner 4 ne vitin 1965. Disa te tjere pasuan duke perfshire Mars 2, e cila ishte anija e pare, qe u ul ne Mars , plus dhe dy Landers Viking ne 1976.Fundi i nje pritje 20 vjecare erdhi kur , Mars Pathfinder zbriti me sukses ne Mars me 4 korrik 1997. Ne 2004 ekspedita [b]Mars "Spirit" (shpirti) dhe "Opportunity" (Mundesia) (/b] zbarkoi ne Mars dhe dergoi mbrapa pjese guri dhe substanca gjeologjike dhe shume fotografi. Ato jane ende ne veprim pas me shume se tre vjet ne Mars. Ne 2008, Phoenix zbarkoi ne fushat e veriut per te kerkuar per uje.
    Jane edhe 3 anije tjera qe po operojne ne kerkime rreth planetit te kuq (Mars Reconnaissance Orbiter, Mars Odyssey, dhe Mars Express)

    Orbita e Marsit eshte e eliptike dhe e dukshme. Rezultat i kesaj eshte nje variacion i temperatures rreth 30 C (ne piken e larte njesoj si e Tokes = Subsolar), midis aphelion dhe perihelion. Kjo ka nje ndikim te madh ne klimen ne Mars. Temperatura mesatare nė Mars ėshtė rreth 218 K (-55 C, -67 F), temperaturat e siperfaqes se Marsit variojn nga -133 C poshte Zeros ne pole gjate dimrit, dhe gati +27 C ne anen e dites gjate veres. Megjithese Marsi eshte me i vogel se Toka , zona dhe siperfaqja e tije eshte pothuajse sa ajo e Tokes. Marsi ka disa vecori te larmishme ne siperfaqen e tij dhe disa variacione spektakolare , gje te cilen se ka asnje planet tjeter,
    te cilet jane.

    1 Olympus Mons


    2 Valles Marineris


    3 Hellas Planitia


    Pjesa me e madhe e siperfaqes se Marsit eshte shume e vjeter dhe me kretore(rrezultat i perplasjeve te asteroideve), por ka edhe shume vende te reja si , kreshtat, kodrat dhe fushat. (Asnje nga keto nuk eshte e dukshme me hollesi duke perdorur nje teleskop. Gjithe ky informacion vjen nga anijet qe jane derguar ne Mars.)

    Hemisfera jugore e Marsit eshte kryesisht marole dhe shume e lashte me kretore qe kane nje ngjashmeri me ato ne Hene.
    Ne te kundert, shumica e hemisferes veriore perbehet nga fushat te cilat jane shume te reja, me te ulura ne lartesi dhe kane nje histori shume me komplekse. Nje ndryshim i papritur prej disa kilometra duket te ndodhe ne kufi. Arsyet per kete ndarje ne dy pjese globale jane te panjohura . Anija Mars Global Surveyor ka prodhuar nje harte te bukur ne 3D nga Marsi, qe tregon qarte keto karakteristika.

    Pjesa e brendeshme e Marsit eshte njohur vetem nga konkluzionet dhe te dhenat ne lidhje me siperfaqen dhe statistikat . Skenari me i mundshem eshte baza e dendur rreth 1700 km ne rreze, nje pjese te shkrire shkembore disi me te dendur se ato te Tokes, dhe nje kore te holle. Te dhenat nga Anija Mars Global Surveyor tregon se korja e marsit "eshte rreth 80 km e trashe ne hemisferen jugore, por vetem rreth 35 km ne ate veriore . dendesi relativisht te ultet te Marsi "ne krahasim me planetet e tjera tokesore tregon se Thelbi - Berthama permban ndoshta nje pjese relativisht te madhe te squfurit perveē hekurit. Si Merkuri dhe Hena, Marsi nuk ka pllaka tetonike aktive te momentit., dhe nuk ka prova te fundit per levizjen horizontale te siperfaqes ,sic jane malet e palosur ne menyre te zakonshme ne Toke. Nuk ka deshmi aktuale te aktivitetit vullkanik ne Mars , megjithate deshmite nga Anija Mars Global Surveyor ka shume mundesi te kete pasur aktivitet tektonik dhe vullkanik ne te kaluaren.

    Ka deshmi shume te qarte te erozionit ne shume vende ne Mars, duke perfshire sistemet e permbytjeve te medha dhe te vogla te lumit. Ne disa kohe ne te kaluaren ka pasur ne menyre te qarte nje lloj lengu ne siperfaqe. Nuk mund te kene qene liqene te medha, prova per te eshte forcuar nga disa imazhe shume te mira te terrenit te nga Anija Mars Global Surveyor dhe rezultatet [b]mineralology nga Mer Opportunity. Megjithate, imazhe nga [b]Anija Mars Express i leshuar ne fillim te 2005 tregojne qe duket te jete nje det i ngrire, dhe ka qene i lengshem dikur (ndoshta 5.000.000 vjet me pare). Ne kohen e hershme Marsi ishte me shume si Toka, qe dioksidi i karbonit eshte elementi kryesor per formimin e shkembinjve karbonik. Duke pasur mungesen e Pllakave Tetonike Marsi nuk eshte ne gjendje te coje dioksidin e karbonit ne atmosfere dhe te krijoje nje te tille si ajo e Tokes. Siperfaqja e Marsit eshte shume me e ftohte se sa ajo e Tokes per shkak te distances me te larget me Diellin kundrejt asajt distance qe ka Toka.

    Marsi ka nje atmosfere shume te holle e perbere kryesisht nga sasia e vogel e mbetur te dioksidit te karbonit (95,3%), azot (2,7%), argon (1,6%),, gjurmet e oksigjenit (0,15%), dhe ujit (0,03%). Presioni mesatar mbi siperfaqen e Marsit eshte vetem rreth 7 millibars (me pak se 1% e) Tokes, por ajo ndryshon shume me lartesi mbidetare nga pothuajse 9 millibar ne pellgjet me te thella, dhe rreth 1 millibar ne maje te Mons Olimp - Mali Olimp. Presioni eshte i larte dhe i mjaftueshem per te mbeshtetur ererat e forta dhe stuhite e gjera te pluhurit, qe perhapen ne te gjithe planetin Mars me muaj te tere. Atmosfera e holle e Marsit prodhon nje Greenhouse - Sere te holle, por kjo eshte e mjaftueshme vetem per te ngritur tempraturen ne siperfaqen e Marsit ne 5 Grade shume me pak se ajo qe ne shohim ne Toke dhe planetin Venus.

    Vezhgimet e hershme largpamese zbuluan se Marsi ka perberje te perhershme akulli ne te dyja polet, ata jane te dukshme edhe me nje teleskop te vogel. Ne tani e dijme se ata jane te perbere prej akullit , ujit ,dhe dioksidit te karbonit . Anija Mars Express i ESA ka treguar se nje shtrese e ngjashme e akullit dhe ujit ekziston nen kapakun e jugut , por mund te jete per shkak te ndryshimeve klimatike dhe afatgjate ne prirjen e Ekuatorit. Ndryshimet sezonale polare krijojne nje ndryshim global ne presionin atmosferik rreth 25% , info keto te matura nga roboti ne siperfaqen e Marsit Lander viking

    Vezhgimet e fundit me teleskop kane zbuluar se :- kushtet gjate misioneve Viking nuk mund te kete qene tipike. Atmosfera e Marsit tani duket te jete ne te dyja variacionet te ftohte dhe te ngrohte informacione keto te dhena nga Rroboti Landers Viking. Landers Viking ka kryer eksperimente per te percaktuar ekzistencen e jetes ne Mars. Rezultatet ishin disi te paqarta, por tani shkencetaret besojne se ata nuk tregojne asnje prove per jeten ne Mars (ka ende disa polemika). Optimistet vene ne dukje se jane matur vetem dy pjese te vogla te mostrave te marra nga Marsi , dhe keto te fundit nuk jane mare ne vende te favorshme sipas shkencetareve . Fusha magnetike te medha egzistojne tek Marsi, por nuk jane Globale. Ky zbulim i papritur eshte bere nga Anija Mars Global Surveyor vetem pak dite pasi ajo hyri ne orbiten e planetit. Ato ndoshta jane mbetjet e nje fushe globale te se kaluares, qe eshte zhdukur. Kjo mund te kete implikime te rendesishme per strukturen e brendshme ne Mars, dhe per te kaluaren e atmosferes se saj dhe per mundesine e jetes se lashte.
    Marsi eshte i dukshem dhe pa ndihmen e teleskopit pasi shkelqen dhe ka nje ndriēim te dukshem , duke perdour nje teleskop sado amator, mund te kesh nje pamje te Marsit sado qe ky i fundit eshte objekt teper i veshtire per t'u pikasur.



    Elton Balla
    Angli Oxford 2010

  2. #2
    Junior Member saranda's Avatar
    Dita e Regjistrimit
    Jul 2011
    Postime
    23

    Default

    kohet e fundit po perhapen shume fjale per UFO-t dhe alienet sa e vertete mund te jete kjo?
    gjithshtu kam lexuar se ekzistojne dhe ka pasur raste te pazakonta me cka disa njerz kane deklaruar se jane rrembyer nga krijesa te cuditshme por kjo eshte marre si e pavertete pasi nuk ka pasur prova konkrete eshte vertete e pabesueshme
    a mund te kete vertete dicka te tille?

  3. #3
    Junior Member saranda's Avatar
    Dita e Regjistrimit
    Jul 2011
    Postime
    23

    Default

    dhe nese eshte e vertet a mundet qe keto krijesa te jene nga marsi pasi eshte planeti i vetem ku dyshohet ende se mund te kete jete

  4. #4
    Oxford Astrophysics Elton Balla's Avatar
    Dita e Regjistrimit
    Jun 2010
    Vendodhja
    Oxford - Angli
    Postime
    718

    Default

    Cdo mister do zbulohet kur sonda e Nases te shkoi tek hena Europa e Jupiterit, sepse atje mendohet qe ka gjallesa posht akullit, por duhet te durojme deri ne 2019.
    Pėrdor ėndrrėn tėnde pėr tė prekur njė dimension tjetėr.

  5. #5
    Physics is Awesome Nikola Tesla's Avatar
    Dita e Regjistrimit
    Mar 2012
    Vendodhja
    Oxford,England
    Postime
    16

    Default

    Marsi eshte shume i ekspozuar ndaj stuhive Diellore.Ky fakt na bene te mendojme per ekzistencen e jetes atje.

  6. #6
    Physics is Awesome Nikola Tesla's Avatar
    Dita e Regjistrimit
    Mar 2012
    Vendodhja
    Oxford,England
    Postime
    16

    Default

    Me falni per mosekzistencen.

Informacioni i Temės

Users Browsing this Thread

Aktualisht kemi 1 vizitorė duke shikuar kėtė temė. (0 Anėtarė dhe 1 vizitorė)

Regullat e Postimit

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •